(c)Vorstenbosch-info.nl fg. Bijgewerkt: 30 januari 2012.
De verschillende straatnamen in Vorstenbosch hebben een oorsprong of betekenis die niet bij iedereen bekend is. Straatnamen zijn eind 19de eeuw/begin 20ste eeuw ontstaan. Sinds begin van de 19de eeuw (invoering kadaster) en nog tot ver in de 20ste eeuw werden woningen aangeduid met het kadastrale nummer. Vorstenbosch-info bouwt op deze pagina een overzicht van de betekenis en oorsprong van de Vorstenbossche straatnamen. Het is geen onderzochte of wetenschappelijke verantwoording maar een weergave op basis van bekende informatie en bronnen en interpretatie van de schrijver. Daarom zijn correcties, aanvullingen en uitbreidingen dan ook van harte welkom.
Rietdijk, postcode 5476 VS.
De Rietdijk verwijst naar de Rietbeemden of de Rietkant zoals het gebied in die omgeving van oudsher bekend is. In de volksmond wordt de omgeving ook nog wel ‘t Riet (omgeving van de huidige Peelstraat/de Wieling) genoemd. Beemd staat als Brabantse veldaanduiding over het algemeen voor waterige, moerassige, in een beekdal gelegen graslanden. Rietbeemd is een veel voorkomende naam en duidt op waterige gebieden/velden waar riet groeide. Mogelijk dat hier ook het riet werd geoogst dat als dakbedekking werd gebruikt. Het gebied bevindt zich in het beekdal van de Leijgraaf.
Het kan ook zijn dat ‘riet’ hier een variant is van ‘rijt’ dat waterloop betekent.
Kaartuitsnede Vorstenbosch 1899
De huidige Rietdijk ligt op de rand van de rietbeemden en de bergakkers, een oude verbindingsweg van Dinther naar Bedaf.
De Rietdijk loopt van de Heuvel tot aan de kruising Bedafseweg/Lendergat/Derptweg.
schoolklas 1927 met Meester Loeffen
Meester Loeffen woonde in de onderwijzerswoning die naast de Sint Jozef jongensschool stond, op de hoek van de Kerkstraat en Oude Veghelsedijk, het huidige Meester Loeffenplein. Deze woning, gebouwd in 1890 is omstreeks 1965 gesloopt. In de laatste jaren fungeerde de woning als clubhuis van het in 1959 opgerichte Jong Nederland.
Kerkstraat, huidige Mr Loeffenplein omstreeks 1935
de Kapelstraat, postcode 5476 KV
De Kapelstraat verwijst naar een kapel die van ca eind 14de eeuw tot omstreeks 1840 op de locatie van de huidige kerk heeft gestaan. De Sint-Antoniuskapel, vermoedelijk gebouwd in de periode van de pestepidemie (ca 1350), behoorde tot de parochie Nistelrode en was tot 1648 in gebruik. Na 1648 mocht de katholieke godsdienst niet meer uitgeoefend worden tot 1798. Tot de sloop in 1840 tbv de bouw van een nieuwe kerk werd het geloof in de kerk op Bedaf beleden. Bedaf behoorde immers tot het vrije land van Ravenstein waar het katholieke geloof wel uitgeoefend kon worden. Bij de bouw van de huidige kerk in 1930 kwam men nog oude fundamenten van de kapel tegen.
Kapel getekend in 1801 door Hendrik Verhees (bron: Het schetsboek van Hendrik Verhees 1975)
Het gebied achter de kapel stond lang bekend als de Kapelakker (Cap(p)elacker(s)). Ook de huidige Kerkstraat droeg eens de naam Kapelstraat (kadastrale kaart 1830), en de huidige Kapelstraat droeg eens de naam Oude Kerkstraat.
De Kapelstraat loopt van de kruising Kerkstraat/Heuvel tot aan de splitsing Kampweg/Hondstraat.
Bijsterveld, postcode 5476 LR.
Bijster staat voor verwilderd, woest, vervallen en in combinatie met veld (weide/akkerland) voor land dat weinig opbrengsten had.
Bijsterveld (of -velt) is een oude veldnaam die op met name de zandgronden veel voorkomt als aanduiding voor schrale, onvruchtbare gronden.
Bijsterveld komt in Vorstenbosch als veldnaam ook al zeker twee eeuwen voor (nadere locatie nog onbekend).
Het Bijsterveld is een van de straten op het plan Bergakkers, tussen Binnenveld en Heiveld. Deze straat is begin 2000 aangelegd.
Broekkant, postcode 5476 KS.
Een broek is een laag gelegen, drassig land, vaak in gebruik als grasland en wei ten behoeve van het vee. Broekkant, Broekstraat of Broeksteeg zijn veel voorkomende straatnamen. Op de kadastrale kaart van 1830 heeft de huidige Hondstraat de naam Broekstraat. De broeklanden waren gelegen in globaal het gebied tussen Vorstenbosch, Veghel en Dinther, het lager gelegen beekdal rondom de Leijgraaf. Huidige benamingen ter plaatse als Hazelbergse Broek, Hoge Broekstraat en Dinthers Broek duiden hier ook op.
Topografische kaart begin 20ste eeuw, in geel de huidige Broekkant.
De Broekkant verbindt de Kerktraat met de Vorstenbosseweg. Op de oude gemeentegrens van Dinther gaat de Broekkant over in deze Vorstenbosseweg.
Kampweg, postcode 5476 VC.
De Kampweg is van oudsher de weg naar de kampen, zijnde omheinde, afgepaalde velden, in dit geval vooral als weiland voor het vee gebruikt. Het Nederlandse kamp is afgeleid van het Latijnse woord campus en we komen het nog tegen in kamperen of de campus van de universiteit.
De Kampweg komt al voor op de kadastrale kaart van ca 1830 als weg vanuit het dorp naar “de kampen”, gelegen aan de zuidkant van de huidige Leeghandseweg. Inmiddels verbindt de Kampweg Vorstenbosch met Loosbroek.
Liebregtsplein, postcode 5476 KN.
Het Liebregtsplein is vernoemd naar pastoor Liebregts. pastoor van Vorstenbosch van 1926 tot 1955. Hij overleed in Vorstenbosch en is hier op het kerkhof begraven.
Liebregts heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van Vorstenbosch. Onder zijn toedoen is de huidige kerk gebouwd, de school en het klooster. In de moeilijke vooroorlogse crisistijd, de oorlog en de wederopbouw vervulden de pastoor samen met de hoofdmeester en enkele andere mensen van aanzien een belangrijke rol in het dorp.
Het Liebregtsplein (van Egerlaan tot Eggerlaan) is in de zestiger jaren aangelegd.
Derpt en Derptweg, postcode 5476 VW en 5476 VX.
Derpt en Derptweg zijn afgeleid van “De weg naar Erp”, de-Erp-weg. De huidige Derptweg bestaat al zeker 2,5 eeuwen. Uit een schouwverbaal van vrijdag 22 augustus 1749 (Archief van de Raad en Rentmeester Generaal der Domeinen) staat “het Udens Vorstenbosch, de Erpsestraat behorende ter rechterzijde onder Uden en ter linkerzijde onder Nistelrode”. Ook op een de eerste kadastrale kaarten uit ca 1830 op www.watwaswaar.nl komen beide straten al voor als de De Erpscheweg en de weg van Nistelrode naar Erp.
Het Derpt verbindt de Oude Veghelse Dijk met de Scheiweg. De Derptweg loopt van kruispunt Rietdijk/Bedafseweg naar de Scheiweg.
Eggerlaan, postcode 5476KL.
De Eggerlaan is vernoemd naar Hélène (Leentje) Egger, een joods meisje. In de oorlog woonde zij als Leentje Bakker een aantal jaren bij de familie Voets aan de Heuvel. Mevrouw Egger (nu schoonmoeder van Youp van ‘t Hek) liet haar herinneringen aan die tijd noteren door haar dochter Debbie Petter. Zij schreef het boek “Ik ben er nog”. Enkele jaren geleden was zij in Vorstenbosch om haar oorlogsverhaal te vertellen.
(Helène Egger met haar dochter Debby Petter)
De Eggerlaan verbindt de Kapelstraat met de Schoolstraat. Het eerste deel vanaf de Schoolstraat is aangelegd begin zestiger jaren. De verbinding naar de Kapelstraat volgde eind zestiger jaren.
Hondstraat, postcode 5476KT.
In veel plaatsen in met name de zuidelijke Nederlanden komen al velen eeuwen straten/gebieden voor met de naam Hond er in zoals in Hondseind, Hondsveld en Hondstraat. Hond (of hont) heeft hier niets met het beest de hond te maken maar is afgeleid van een oud-Nederlandse oppervlaktemaat. Eén hont is 100 roede (in oost-brabant ca 1 ha).
De huidige Hondstraat staat op een kadastrale kaart uit 1832 nog aangeduid als Broekstraat. De Hondstraat liep aanvankelijk van de Kapelstraat tot aan de Broekkant en is in de 80tiger (?) jaren doorgetrokken tot aan de Roestenburgseweg.
De Volgende straatnamen komen nog aan de orde:
Schoolstraat, Kerkstraat, Kattenberg, Streepkant, Molenakkers, Korenakkers, De Helling, Binnenveld, Bindveld, Heiveld, Heuvel, Oude Veghelse Dijk, Peelstraat, De Wieling, Akkerweg, Leeghandseweg, Lendersgat, Langenbergsestraat, Watersteeg, Den Doolhof, Hoekseweg, Tipweg, Leijgraafweg, Scheiweg, Roestenburgseweg.
Disclaimer: www.vorstenbosch-info.nl is niet aansprakelijk voor onjuiste informatie op de pagina.
